Polski English

Ujęcie Jedwabno

Wody podziemne zaklasyfikowano głównie do II klasy jakości (80% wszystkich analiz), która charakteryzuje wody bardzo dobrej jakości, w których wartości niektórych elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych, jak również wartości elementów fizykochemicznych nie wskazują na wpływ działalności człowieka albo jest to wpływ bardzo słaby.
II klasę jakości przypisano 12 próbkom wód podziemnych pobranych w serii majowej 
z otworów nr: IA, II, VIA, VII, VIIIA, IXA, XA, P-4, P-5, P-13, b1, b2 oraz 13 otworom 
w serii listopadowej, nr: IA, II, V, VI, VII, VIIIA, IXA, XA, P-4, P-5, P-12, P-13 i b1.

Decydujący wpływ na klasę jakości wody podziemnej w wyżej wymienionych studniach 
w 2017 roku miały następujące elementy fizykochemiczne:
Oprócz wymienionych powyżej składników II klasę jakości przypisano w nielicznych analizowanych próbkach wód składnikom takim jak: jon amonowy (P-4, P-5), azotany
(VIIIA, b1), cyjanki wolne (P-5), nikiel (VI), miedź (IA) czy srebro (VIA, XA, P-5).
Do wód III, zadowalającej klasy jakości, należy tylko jedna analiza pochodząca z majowej serii badań dla piezometru P-12. Na klasę jakości wody miało wpływ stężenie azotynów, równe 0,16 mg/dm3, które wg rozporządzenia zalicza się do przedziału wartości odpowiadającemu III klasie jakości. Warto jednak podkreślić, że granica wartości dla II klasy w przypadku tego składnika została przekroczony jedynie o 0,01 mg/dm3. Ponadto, jakość wód badanych w piezometrze P-12 poprawiła się od maja do listopada z III do II klasy, a zawartość azotynów znacząco spadła.

Do IV klasy jakości, charakteryzującej wody o niezadawalającej jakości i przypisujące im słaby stan chemiczny zaliczono jedynie 4 z 30 analiz. Na słaby stan wód, we wszystkich czterech próbkach wpływ miały przede wszystkim wysokie stężenia manganu (od 1,03 do 1,33 mg/dm3).  Jest to istotne z uwagi na fakt, że mangan nie jest wskaźnikiem toksycznym, a jedynie niepożądanym w wodzie przeznaczonej do spożycia, ponieważ powoduje on zmianę barwy wody. Jednocześnie mangan należy do związków łatwo usuwalnych, a jego obecność w wodzie podziemnej ma charakter naturalny. Dość wysokie, zaliczone do III klasy jakości wód, stężenia odnotowano również dla żelaza, w próbkach
z obu serii w studni nr XI. Stężenia pozostałych elementów fizykochemicznych w czterech analizowanych próbkach wody zawierały się w przedziałach wartości dla I lub II klasy jakości.

Ponadto, wykonane w 2017 roku, w majowej serii, szczegółowe badania wody pod względem zawartości pestycydów, nie wykazały znaczącej ich zawartości w wodach ujmowanych na ujęciu „Jedwabno”. Stężenia poszczególnych przebadanych związków,
jak również stężenie ogólnej sumy pestycydów w próbkach wody znajdowały się poniżej granicy oznaczalności tych elementów.

Taka sama sytuacja, jak w przypadku pestycydów, miała miejsce również w wykonanych dodatkowo w 2017 roku oznaczeniach sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA). Za niedopuszczalne przyjmuje się przekroczenie ich wartości granicznej dla III klasy jakości, równej 0,0003 mg/dm3. We wszystkich analizowanych próbkach wód, pochodzących ze studni jak i z piezometrów, stężenie WWA znajdowało się poniżej granicy oznaczalności i było równe < 0,005 µg/dm3. 
Do I, najlepszej, jak również do V, najsłabszej klasy jakości, nie zaklasyfikowano żadnej 
z przebadanych próbek wód.

Analizując wyniki badań fizykochemicznych wód podziemnych uwzględniono również przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2015 poz. 1989). Biorąc pod uwagę najwyższe dopuszczalne stężenia zawarte w powyższym rozporządzeniu najczęściej,
bo w aż 26 analizach przekroczona była zawartość dla manganu (dopuszczalne stężenie
0,05 mg/dm3), następnie dla jonu amonowego (13 analiz), żelaza (8 analiz) oraz mętności
(5 analiz). Najwyższą zawartość manganu (1,33 mg/dm3) odnotowano w próbce wody pochodzącej ze studni nr XI pobranej podczas majowej serii badań. Stężenie jonu amonowego (dopuszczalne stężenie 0,5 mg/dm3) zostało najbardziej przekroczone również
w studni nr XI (1,14 mg/dm3), ale tym razem, w  dodatkowej serii badań z października. Przekroczenia dla żelaza (dopuszczalne stężenie 0,2 mg/dm3) odnotowane w 8 próbkach wód podziemnych wahały się od 0,22 mg/dm3 w próbce wody ze studni nr IV do 2,8 mg/dm3 w majowej próbce wody ze studni nr XI.

Zgodnie z wytycznym ww. rozporządzenia dotyczącego wody do spożycia przez ludzi, raz 
w roku, dla surowej, zmieszanej próbki wody podziemnej wykonano oznaczenia dla substancji promieniotwórczych: radonu (Rn 222), trytu oraz dwóch izotopów radu
(Ra-226 i Ra-228). Żadna z oznaczonych i wymienionych w rozporządzeniu substancja promieniotwórcza nie przekroczyła zakresu dopuszczalnych wartości określonych
w rozporządzeniu (zał. 2).

Oprócz wskaźników chemicznych przekroczone dopuszczalne stężenie dla wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi zaobserwowano również wśród składników organoleptycznych. Mętność, której wartość w wodach przeznaczonych do spożycia nie powinna przekroczyć 1 NTU, została przekroczona w 5 próbkach, a najbardziej, w analizie pochodzącej ze studni nr XI z maja 2017 roku, gdzie była ona równa 18 NTU. W tej samej studni odnotowano również najwyższe przekroczenia dla manganu i żelaza, co wraz
z podwyższoną w stosunku do pozostały analiz barwą wody, tłumaczy tak wysoką wartość mętności. Również w analizach wykonanych w roku 2016 wartość mętności była najwyższa (19 NTU) w majowej próbce ze studni nr XI.

Ponadto żaden z 8 oznaczonych dodatkowo w 2017 roku, w serii majowej, elementów (m.in. arsen, selen, suma WWA) swoim stężeniem nie przekroczył wartości dopuszczalnej w wodach przeznaczonych do spożycia przez ludzi.
Oprócz oznaczeń składników fizykochemicznych i organoleptycznych, 9 pobranych 
ze studni próbek wód podziemnych poddano również analizie mikrobiologicznej. Wykonano badania na zwartość: Enterokoków kałowych, bakterii Eschericha Coli, bakterii grupy coli, liczby kolonii po 72 godz, - 20°C oraz liczby kolonii po 24 godz, - 37°C. Cztery pierwsze
z wymienionych zostały uwzględnione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia dotyczącym jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a wyniki wykonanych badań wód przedstawiają się następująco:
Według rozporządzenia Ministra Zdrowia woda przeznaczona do spożycia przez ludzi nie powinna w ogóle zawierać Enterokoków kałowych, bakterii Eschericha Coli oraz bakterii grupy coli. Wyniki przeprowadzony analiz wód, w których nie stwierdzono żadnej
z powyższych bakterii, wskazują na brak kontaktu badanych próbek wód 
z zanieczyszczeniami typu kałowego, ściekami, glebą lub gnijącym materiałem roślinnym.
W oparciu przedstawioną powyżej interpretację wyników badań fizykochemicznych wód. Można stwierdzić, że wody podziemne pobierane z ujęcia „Jedwabno” charakteryzują się dobrym stanem chemicznym. Większość wykonanych analiz wód wykazała, że są to wody zaliczane głównie do II klasy jakości, a przekroczenia dla wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi odnotowano przede wszystkim w obrębie składników dość łatwo usuwalnych 
z wody – żelaza i manganu.

Porównując wyniki badań laboratoryjnych z 2016 i 2017 roku, można stwierdzić, że stan oraz jakość wód podziemnych w studniach i piezometrach ujęcia „Jedwabno” nie uległy znaczącej zmianie. Liczba analiz zakwalifikowanych do IV i III klasy jakości, w obu seriach, tak w 2016 jak i w 2017 roku była identyczna, zmieniły się jedynie otwory, którym je przypisano. W 2016 roku do III klasy jakości wód zaliczono analizę z piezometru b1 (maj), natomiast w 2017 roku z piezometru P-12 (maj). Do IV klasy w 2016 r. należały analizy 
z otworów nr IA (obie serie) oraz IVA (listopad) i XI (maj), natomiast w roku 2017 IV klasa nadal została przypisana wodzie ze studni nr XI (obie serie)
i IVA (maj) oraz dodatkowo analizie ze studni nr IV (listopad).  W 2016 ani w 2017 roku żadna z analiz nie otrzymała klasy V, równoznacznej ze słabym stanem chemicznym wód. Wprawdzie w 2017 roku żadna z analiz wody nie została zakwalifikowana do I klasy jakości (w 2016 r. 3 analiz w I klasie), jednak klasa ta spadła jedynie z I do II (otw. nr VI, VIA 
i b1), a więc nadal wody te charakteryzują się dobrym stanem chemicznym.
Zestawienie statystyczne składników oznaczonych w analizach wody podziemnej pobieranej z otworów ujęcia „Jedwabno” zawarto w Tabeli . Do analizy statystycznej, 
w której określono minimum, maksimum, średnią, odchylenie standardowe oraz medianę danego składnika wybrano 19 elementów fizykochemicznych. Wartość minimalną, niższą niż w 2016 roku, obecnie odnotowano jedynie dla chlorków oraz siarczanów. Wartość maksymalną wyższą w stosunku do stężeń z 2016 roku miały natomiast: przewodnictwo, twardość, żelazo, chlorki, azotyny, fenole, potas, fosforany oraz ogólny węgiel organiczny. Jednocześnie w 2017 roku odnotowano wzrost średniego stężenia dla ponad połowy analizowanych składników (11 z 19): odczynu, przewodnictwa, twardości, żelaza, manganu, azotynów, azotanów, potasu, fosforanów, wodorowęglanów oraz ogólnego węgla organicznego. Zazwyczaj wzrost ten był nieznaczny (np. mangan z 0,46 do 0,48 mg/dm3, potas z 3,62 do 3,73 mg/dm3, fosforany z 0,18 do 0,19 mg/dm3), jednak w przypadku kilku analizowanych elementów wzrost ich średniego stężenia w wodach podziemnych był wyraźny. Do składników tych należą przede wszystkim: żelazo (z 0,25 do 0,31 mg/dm3),azotyny (z 0,02 do 0,04 mg/dm3), azotany (z 2,84 do 3,12 mg/dm3) oraz ogólny węgiel organiczny (z 3,70 do 5,14 mg/dm3).
Na podstawie danych zebranych w Tabeli  stan chemiczny wód podziemnych
w obrębie strefy ochronnej ujęcia „Jedwabno” można określić jako dobry. Wśród
17 przeanalizowanych składników fizykochemicznych, średnie stężenia 9 z nich zakwalifikowano do I klasy jakości wód podziemnych, natomiast siedmiu kolejnym składnikom przypisano II klasę jakości. Do III klasy zaliczono tylko jeden element fizykochemiczny, a do IV i V klasy jakości wód, czyli wód niezadowalającej lub złej jakości nie przypisano żadnego z analizowanych składników fizykochemicznych. Ponadto
z wyjątkiem manganu, azotynów, siarczanów oraz fenoli, pozostałe składniki nie przekraczają stężeń charakterystycznych dla wód podziemnych – tła hydrogeochemicznego (wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych i metod ich oznaczania – S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 r. 
– zmodyfikowane). Porównując dane zestawione w tabeli 9 z wartościami tych samych parametrów z 2016 roku, można zauważyć, że dla większości elementów fizykochemicznych (15 z 17) ich średnie stężenia zakwalifikowano do tej samej klasy jakości. Wyjątek stanowią średnie stężenia azotynów, których wartość w 2016 r. zawierała się w przedziale dla I klasy jakości, natomiast w 2017 r. średnie stężenie wzrosło o 0,02 mg/dm3 i zostało przypisane do II klasy. Zmianę klasy jakości dla średniego stężenia zaobserwowano również w przypadku ogólnego węgla organicznego. Jego średnia zawartość w badanych wodach podziemnych w 2016 r. była równa 3,7 mgC/dm3 i zaliczała się do I klasy jakości, natomiast w 2017 r. średnia zawartość wzrosła
do 5,14 mgC/dm3 i została zaklasyfikowana do II klasy jakości. Tak w przypadku NO2,
jak i OWO klasa jakości dla średniego stężenia w wodach podziemnych pogorszyła się
w porównaniu z 2016 rokiem, jednak nadal wartości te są charakterystyczne dla wód
o dobrym stanie chemicznym.

Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych - tutaj


PROCENTOWA ILOŚĆ ANALIZ W POSZCZEGÓLNYCH KLASACH – Jedwabno Ilość otworów : 13 studni + 6 otworów obserwacyjnych. Liczba analiz: 30, wykonawca: TW Sp z o.o.

STUDNIE

Klasa

Jakości

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 23.07.2008 r.

I seria

maj 2017 r.

II seria

listopad 2017 r.

I

0%

0%

II

36,8%

42,1%

III

0%

0%

IV

10,5%

10,5%

V

0%

0%


do góry
Biuletyn informacji publicznej
Awarie i planowane wyłączenia
Laboratorium Badania Wody
Biuletyn informacji publicznej
Mapa serwisu, Polityka prywatności © 2002 Toruńskie Wodociągi
Firma Wiarygodna Finansowo ISO