Polski English

Skąd czerpiemy wodę

Dla TORUNIA pracują następujące ujęcia:
- Powierzchniowe na Drwęcy
- Infiltracyjne w Jedwabnie
- Gruntowe w Małej Nieszawce
- Gruntowe w Czerniewicach - zaopatruje w wodę osiedle mieszkaniowe w Czerniewicach.


CHARAKTERYSTYKA UJĘĆ PODZIEMNYCH
Ujęcia wody podziemnej (gruntowe i infiltracyjne) zlokalizowane są w obrębie GZWP 141. Ujmują czwartorzędowy poziom wodonośny.
Ujmowane wody mają cechy typowej wody słodkiej. Charakteryzują się niską barwą, odczynem słabo zasadowym, są średnio twarde lub twarde, mineralizacja osiąga wartość w granicach 400 -600mg/dm³. Są to wody wodorowęglanowo-wapniowe.

Morfologia
Toruń (ujęcia Mała Nieszawka, Czerniewice) położony jest na tarasach Wisły, we wschodniej części Kotliny Toruńskiej. Ujęcie Jedwabno położone jest poza rejonem administracyjnym miasta, w Dolinie Drwęcy.

Budowa geologiczna - Tektonika
Rejon Torunia znajduje się na granicy trzech jednostek tektonicznych tj. Antyklinorium Kujawskiego, Synklinorium Pomorskiego oraz Synklinorium Warszawskiego.

Budowa geologiczna - Stratygrafia i litologia

Na obszarze doliny Wisły dominującym typem osadów są piaski różnej granulacji i żwiry, natomiast gliny zwałowe, iły czy mułki występują lokalnie. Miąższość osadów czwartorzędowych jest różna i wiąże się z urozmaiconą powierzchnią podczwartorzędową. Największe miąższości, nawet do 60 m występują w rejonach dolin kopalnych. Poza dolinami kopalnymi miąższość czwartorzędu jest znacznie mniejsza, od kilku do maksymalnie 20 m.
Miąższość utworów czwartorzędowych na terenie ujęć wynosi max:
- ujęcie Mała Nieszawka do 30m,
- ujęcie Czerniewice 23m-26m,
- ujęcie Jedwabno średnio 20m.

Budowa geologiczna - Warunki hydrogeologiczne
W rejonie ujęć piętro czwartorzędowe tworzy jedna warstwa wodonośna o swobodnym zwierciadle. Warstwę tworzą piaski o różnej granulacji, często ze żwirem i otoczakami.
Miąższość warstwy wodonośnej wynosi:
- w rejonie ujęcia Mała Nieszawka 20m-25m,
- w rejonie ujęcia Czerniewice 11m-14m,
- w rejonie ujęcia Jedwabno średnio 20m.
Wydatki jednostkowe ustalone na podstawie próbnych pompowań kształtują się na poziomie :
- w rejonie ujęcia Mała Nieszawka 20-40m³/h/1mS,
- w rejonie ujęcia Czerniewice 4-13 m³/h/1mS,
- w rejonie ujęcia Jedwabno 5.5-25 m³/h/1mS.
Zwierciadło wody układa się na głębokościach:
- w rejonie ujęcia Mała Nieszawka 6-10 m ppt,
- w rejonie ujęcia Czerniewice 9 m ppt,
- w rejonie ujęcia Jedwabno ok. 0.2 m poniżej poziomu w rz.Drwęcy /z okresu dokumentowania/. Przepływ wód następuje od krawędzi pradoliny do Wisły, naturalne spadki hydrauliczne wynoszą 2-3‰. Zasilanie warstwy wodonośnej odbywa się głównie poprzez infiltrację wód opadowych oraz dopływ literalny z wysoczyzny.

Opracowała: M.Czyżewska (EH)


Technologia uzdatniania
- Ujęcie wody "Mała Nieszawka"- woda surowa podawana jest w układzie 1-stopniowym z ujęcia do sieci poprzez uzdatnianie w procesie filtracji i dezynfekcji.
- Ujęcie wody w Czerniewicach - jakość wody surowej nie wymaga jej uzdatniania. Hydrofornia wyposażona jest w dwustopniowy układ pompowania oparty o zbiorniki hydroforowe.
- Ujęcie wody "Jedwabno" - woda uzdatniana jest na ciągach technologicznych SUW Drwęca


CHARAKTERYSTYKA UJĘCIA POWIERZCHNIOWEGO
Ujęcie "Drwęca" jest zatokowym ujęciem wody powierzchniowej z rzeki Drwęcy. Woda pobierana jest ze zbiornika wodnego o powierzchni około 42 ha, który stanowi część rzeki Drwęcy. Od strony wody dolnej zbiornik wodny jest zamknięty stopniem piętrzącym - jazem, który jest budowlą hydrotechniczną zlokalizowaną w zakolu rzeki na 12,7 km od ujścia do Wisły. Zadaniem stopnia wodnego jest piętrzenie wody w uregulowanym korycie rzeki Drwęcy oraz utrzymywanie odpowiedniego poziomu wody w zatoce.
Z w/w zbiornika wodnego woda napływa do zatoki o powierzchni około 1700 m2, która służy do wyhamowania prądu rzecznego z jednoczesnym osadzaniem większych zawiesin, zatrzymaniem przedmiotów niesionych przez rzekę, ryb, planktonu itp.
Zakończenie zatoki stanowi komora ujęć, która łączy zatokę z przepompownią I stopnia.


Na zdjęciu - jaz na rzece Drwęca (fot. T.Sobecki)


Technologia uzdatniania
Woda z ujęcia Drwęca, po wstępnym mechanicznym oczyszczeniu w komorze ujęć poprzez przepompownię I stopnia tłoczona jest rurociągami do zbiorników, gdzie następuje proces wstępnego ozonowania. Następnie, jeżeli istnieje taka konieczność, następuje korekta odczynu wody (pH). Kolejne etapy uzdatniania to koagulacja, flokulacja i sedymentacja, a następnie filtracja na otwartych grawitacyjnych filtrach pospiesznych, wtórne ozonowanie oraz ponowna filtracja (filtry węglowe). Zakończeniem procesu uzdatniania jest dezynfekcja wody (chlorowanie). Uzdatniona woda magazynowana jest w zbiornikach wyrównawczych, a następnie podawana (pompownia) do sieci wodociągowej.
Woda z ujęcia Jedwabno, tłoczona oddzielnym rurociągiem do stacji uzdatniania, w zależności od jej jakości może być poddana całemu cyklowi uzdatniania, albo przejść przez wybrane etapy ciągu technologicznego.

Więcej na temat technologii uzdatniania:
Technologia uzdatniania - SUW Drwęca - Jedwabno


Modernizacja Stacji Uzdatniania Wody "Drwęca- Jedwabno"
Prace związane z modernizacją rozpoczęły się jesienią 2004 r., 17 listopada 2006 przeprowadzono rozruch nowej technologii. W kolejnych dniach, tygodniach rozruchu coraz więcej wody wpływającej do stacji było poddawane nowej technologii uzdatniania. Począwszy od kwietnia 2007 roku, całość wody opuszczającej stację jest uzdatniona poprzez zastosowanie nowej technologii.
Celem modernizacji Stacji Uzdatniania Wody "Drwęca- Jedwabno" było:
- zapewnienie utrzymania odpowiedniej ilości ujmowanej i uzdatnianej wody,
- poprawa jakości wody uzdatnionej i zapewnienie jej stabilności,
- poprawa sterowalności i kontroli procesu technologicznego,
- obniżenie energochłonności eksploatacji stacji.
Powyższe cele osiągnięto dzięki: wprowadzeniu procesu ozonowania wody, dwustopniowej filtracji wody, w tym na złożach węgla aktywnego, a także dzięki wprowadzeniu automatyki kontrolno- pomiarowej.

W 2012 roku kolejne prace modernizacyjne na tym obiekcie objęły budowę stacji odwadniania osadów, powstających w procesie uzdatniania wody. Głównym urządzeniem instalacji jest prasa filtracyjna służąca do odwadniania osadu.
Przed unowocześnieniem uzyskiwano od 30 do 60 m³ osadu na dobę, którego uwodnienie wynosiło 99 procent, czyli zawierało 1 procent suchej masy. Zgodnie z założeniami technologicznymi zamontowana w stacji prasa filtracyjna pozwoli uzyskać 21% suchej masy, w efekcie czego na dobę powstaną średnio ok. 2 tony osadu o uwodnieniu ok. 79 procent.
Korzyści z prac mają wymiar ekologiczny, gdyż uzyskanie odwodnionego osadu otwiera nowe możliwości gospodarowania nim, np. pozwoli wykorzystać go do celów przyrodniczych: rekultywacji terenów zdegradowanych, rekultywacji zamkniętych żwirowisk czy rekultywacji wysypisk.
Wartość kontraktu wyniosła 3.358.477 zł (z czego ok. połowa była dofinansowana z funduszy Unii Europejskiej).


Plik do pobrania - opracowanie pt.: OPIS MODERNIZACJI SUW „DRWĘCA-JEDWABNO” (plik pdf) - znajdą tu Państwo szczegółowy opis przeprowadzonej modernizacji oraz porównanie starej i nowej technologii uzdatniania wody na SUW Drwęca- Jedwabno.


Modernizacja Stacji Uzdatniania Wody „Mała Nieszawka”
Po kompleksowej modernizacji stacji uzdatniania wody „Drwęca – Jedwabno” Toruńskie Wodociągi Sp. z o.o. zrealizowała podobny projekt. Tym razem dotyczył on stacji w Małej Nieszawce.
Głównym celem działań była oczywiście znacząca poprawa jakości wody pitnej. Od połowy 2012 roku taka woda płynie już w kranach.
Projekt realizowany przy użyciu funduszy unijnych zakładał modernizację m.in.:
- zbiornika wyrównawczego o pojemności czynnej 5500m3,
- przepompowni II stopnia,
- chlorowni (budowa nowego obiektu w miejscu starego budynku),
- hali filtrów (poprzez wymianę filtrów, wprowadzenie m.in. systemu automatycznej regulacji ich wydajności oraz płukania),
- sieci przewodów technologicznych,
- sieci i obiektów elektroenergetycznych,
- systemu automatyki i sterowania.
W trakcie prac wymieniono również pompy głębinowe znajdujące się w istniejących studniach.
Wartość kontraktu: 10.716.971 zł
Okres realizacji: 16.08.2010 - 15.08.2012

Film z uroczystego zakończenia modernizacji SUW "Mała Nieszawka" można zobaczyć tutaj.


PUNKTY POBORU WODY KREDOWEJ
Dwie studnie kredowe, przy Bażyńskich 30/36 oraz Malinowskiego 4, z końcem września 2016 zostały wyłączone z eksploatacji. Do wskazanych punktów poboru podłączono sieć wodociągową


A kiedyś?

Do końca 2008 r. Toruńskie Wodociągi Sp. z o.o. eksploatowała 5 studni kredowych. W 2009 r. wyłączono z eksploatacji studnię przy ul. Antoniego. W czerwcu 2011 r. została wyłączona studnia przy ul. Legionów, natomiast ten punkt poboru dla ludności jest podłączony do wody z sieci wodociągowej od października 2011 roku. Podobnie jak punkt poboru przy ul. Żółkiewskiego, który został podłączony do sieci 27 października 2015 roku.

do góry
Biuletyn informacji publicznej
Laboratorium Badania Wody
Biuletyn informacji publicznej
Mapa serwisu, Polityka prywatności © 2002 Toruńskie Wodociągi
Firma Wiarygodna Finansowo ISO